Medyczna marihuana w bólu przewlekłym – czego dowiedzieliśmy się z obserwacji 3744 pacjentów?

18 listopada 2026

Co mówią o tym, jak medyczna marihuana wpływa na ból przewlekły, badania z brytyjskiego rejestru pacjentów? Analiza 3744 osób obserwowanych przez 24 miesiące wyodrębniła pięć różnych przebiegów zmian bólu. Mniej więcej połowa badanych zgłaszała trwalszą poprawę, a u pozostałych wczesny efekt z czasem słabł.

Opracowanie edukacyjne MedWeed. Źródła sprawdzono 18 listopada 2026 r.


Medyczna marihuana a ból przewlekły: badania z rejestru UK

Autorzy skorzystali z UK Medical Cannabis Registry, czyli rejestru pacjentów prywatnej kliniki Curaleaf Clinic w Wielkiej Brytanii. Do analizy włączono 3744 dorosłych, u których głównym wskazaniem do leczenia był ból przewlekły. Średni wiek wynosił 46 lat, a 58% grupy stanowili mężczyźni. Wyniki opublikowano w 2026 r. w „The Journal of Clinical Pharmacology”. Badanie Erridge i wsp..

Większość uczestników miała rozpoznany przewlekły ból nienowotworowy (około 61%), a 16% ból neuropatyczny. Ponad połowa (57%) używała konopi już przed rozpoczęciem leczenia, natomiast 27% nie miało z nimi wcześniej kontaktu. To istotne tło, ponieważ wcześniejsze doświadczenia mogą kształtować oczekiwania wobec terapii.

Co mierzono i jak często?

Pacjenci wypełniali kwestionariusze przed leczeniem oraz po 1, 3, 6, 12, 18 i 24 miesiącach. Nasilenie bólu oceniano przede wszystkim skalą BPI-SF od 0 do 10. Dodatkowo zbierano dane o jakości życia (EQ-5D-5L), lęku (GAD-7) i jakości snu. Dla całej grupy średnie wyniki po 24 miesiącach były lepsze niż na początku. Na przykład wielkość efektu dla nasilenia bólu wyniosła d = 0,57.


Pięć trajektorii zmian bólu — co pokazała długoterminowa terapia konopna?

Średnia dla całej grupy ukrywa jednak różnice między ludźmi. Dlatego badacze pogrupowali pacjentów według tego, jak zmieniało się u nich nasilenie bólu w czasie. Zastosowana metoda statystyczna (grupowanie k-średnich) wyodrębniła pięć trajektorii:

  • Grupa A (25,5% badanych): 5,85 punktu na początku i 5,79 po 24 miesiącach. Po niewielkiej poprawie w 3. miesiącu ból wrócił w okolice wartości wyjściowej.
  • Grupa B (25,3%): z 5,10 do 4,44 punktu. Wyraźna poprawa po 3 miesiącach później częściowo zanikła.
  • Grupa C (18,1%): z 7,72 do 6,30 punktu. Najsilniejszy ból wyjściowy oraz powolna, umiarkowana poprawa.
  • Grupa D (18,0%): z 6,86 do 4,03 punktu. Największa poprawa, która narastała i utrzymała się do końca obserwacji.
  • Grupa E (13,0%): z 4,26 do 2,57 punktu. Najłagodniejszy ból wyjściowy i szybka poprawa już w pierwszym miesiącu.

W grupach C, D i E średnia poprawa po 24 miesiącach przekroczyła 1 punkt. Łącznie było to 1842 osób, czyli 49,2% badanych. Z kolei w grupach A i B wczesne zmiany w dużej mierze się nie utrzymały. Pytanie o skuteczność medycznej marihuany w bólu nie ma więc jednej odpowiedzi dla wszystkich pacjentów.


Co wiązało się z przebiegiem terapii?

Badacze sprawdzili, które cechy wyjściowe częściej występowały w poszczególnych grupach. Na przykład zła jakość snu wiązała się z przynależnością do grup C i D. Z kolei nasilony lęk oraz przyjmowanie opioidów na początku leczenia częściej dotyczyły grupy C. Rozpoznanie bólu nowotworowego lub neuropatycznego częściej spotykano w grupie E, natomiast kobiety i osoby starsze trafiały do niej rzadziej.

Natomiast rodzaj preparatu i dawka nie były silnie związane z trajektorią. Te zależności opisują jednak grupy, a pojedynczego pacjenta już niekoniecznie. Nie pozwalają też przewidzieć, jak na leczenie zareaguje konkretna osoba.

Opioidy w trakcie obserwacji

Średnia przepisywana dawka opioidów była niższa niż wyjściowa od trzeciego miesiąca. Wśród osób stosujących opioidy na początku 22,7% zmniejszyło dawkę o co najmniej 28,2% w ciągu 24 miesięcy. Autorzy zastrzegają jednak, że to dowody o niskiej pewności, które wymagają potwierdzenia w badaniach z randomizacją. Dawek leków przeciwbólowych nie należy zmieniać bez decyzji lekarza.


Dlaczego liczą się wyniki zgłaszane przez pacjentów?

Bólu nie da się zmierzyć badaniem krwi ani obrazowaniem. Gdy pytamy, co medyczna marihuana zmienia u osoby zgłaszającej ból przewlekły, badania muszą więc opierać się na jej relacji. Dlatego w medycynie bólu stosuje się PROM-y (ang. patient-reported outcome measures), czyli standaryzowane kwestionariusze wypełniane przez pacjenta. Pozwalają one porównać stan tej samej osoby w kolejnych miesiącach. Pomagają również ocenić, czy zmiana jest dla niej odczuwalna. W omawianym badaniu za istotną uznawano poprawę o co najmniej 1 punkt w skali nasilenia bólu.

PROM-y mają też słabsze strony. Na odpowiedzi wpływają oczekiwania, nastrój i pamięć ostatnich dni. Ponadto pacjent, który sam opłaca leczenie i wie, co przyjmuje, może oceniać efekty korzystniej. Z tego powodu wynik kwestionariusza warto zestawiać z codziennym funkcjonowaniem i z obserwacją lekarza.


Ograniczenia badań obserwacyjnych

Po pierwsze, rejestr nie miał grupy kontrolnej. Nie wiadomo więc, jaka część poprawy wynikała z leczenia, a jaka z naturalnego przebiegu choroby, efektu placebo lub innych terapii. Badanie obserwacyjne może wykazać związek, ale przyczyny nie dowodzi.

Po drugie, problemem są braki danych. Kwestionariusz bólu wypełniło 97,7% pacjentów na początku i tylko 35% po 24 miesiącach. Brakujące wartości oszacowano więc statystycznie. Osoby, które przerwały leczenie z powodu braku efektu lub działań niepożądanych, mogły jednak rzadziej odsyłać ankiety. W efekcie wyniki mogą wyglądać lepiej niż w rzeczywistości.

Poza tym dane pochodzą z jednej prywatnej kliniki, która prowadzi rejestr, a wśród autorów są jej pracownicy. Nie przekreśla to wyników, ale nakazuje ostrożność przy przenoszeniu ich na innych pacjentów i inne systemy opieki. Różnice między krajami opisujemy w tekście Medyczna marihuana w UK i w Polsce.


Ból przewlekły a medyczna marihuana — badania z randomizacją

Wyniki rejestru trzeba czytać razem z badaniami z grupą kontrolną, w tym z badaniami nad THC. Przegląd 65 randomizowanych badań z udziałem 7017 osób wykazał, że kannabinoidy zmniejszały ból przewlekły średnio o 0,43 punktu w skali 0–10 w porównaniu z placebo. Różnica była istotna statystycznie, lecz mniejsza niż próg uznany przez autorów za odczuwalny dla pacjenta. Jednocześnie częściej występowały działania niepożądane inne niż ciężkie. Przegląd Barakji i wsp., 2023.

Z kolei międzynarodowy panel ekspertów wydał w 2021 r. w „The BMJ” słabe zalecenie. Dopuszcza ono bowiem zaproponowanie próby leczenia niewziewnymi preparatami konopnymi, gdy standardowa opieka nie wystarcza. Słaba siła zalecenia wynika z tego, że korzyści i ryzyko są do siebie zbliżone. Wytyczne Busse i wsp., 2021.

Na pytanie, czy medyczna marihuana łagodzi ból przewlekły, badania obserwacyjne i randomizowane odpowiadają zatem ostrożnie. Terapia konopna pozostaje opcją rozważaną indywidualnie, zwykle po innych metodach leczenia. Szerzej piszemy o tym w tekstach Marihuana w leczeniu przewlekłego bólu oraz Medyczna marihuana a ból neuropatyczny.


Wizyty kontrolne: medyczna marihuana i ból przewlekły pod nadzorem lekarza

W rejestrze co najmniej jedno działanie niepożądane zgłosiło 538 osób (14,4%). Łącznie odnotowano 4898 zgłoszeń, z czego 41% było łagodnych, 44% umiarkowanych, a 15% ciężkich. Osiem zgłoszeń (0,16%) oceniono jako zagrażające życiu lub powodujące niesprawność. Najczęściej pojawiały się zmęczenie, suchość w ustach, ospałość i senność. Autorzy przyznają, że część zdarzeń mogła nie zostać zgłoszona.

To, jak medyczna marihuana wpłynie na ból przewlekły, badania pokazują tylko w przybliżeniu. Pięć trajektorii wyjaśnia też, dlaczego jedna wizyta nie wystarcza. U części pacjentów efekt słabnie po kilku miesiącach, a u innych poprawa narasta powoli. Dlatego na wizytach kontrolnych lekarz ocenia:

  • zmianę nasilenia bólu i codziennego funkcjonowania względem stanu wyjściowego,
  • działania niepożądane, w tym senność i wpływ na prowadzenie pojazdów,
  • pozostałe leki, zwłaszcza opioidy i leki uspokajające,
  • zasadność kontynuowania, zmiany lub zakończenia terapii.

Przebieg opieki od pierwszej wizyty do kontroli opisuje poradnik pacjenta medycznej marihuany. Zasady kwalifikacji wyjaśniamy w tekście Kwalifikacja do terapii konopnej, a ryzyko leczenia w artykule Bezpieczeństwo i skutki uboczne stosowania medycznej marihuany. Konsultacja nie oznacza automatycznej kwalifikacji do terapii konopnej.


FAQ: medyczna marihuana a ból przewlekły

Czy to badanie dowodzi, że medyczna marihuana leczy ból przewlekły?

Nie. To badanie obserwacyjne bez grupy kontrolnej. Opisuje, jak zmieniały się objawy zgłaszane przez pacjentów jednej kliniki, ale nie rozstrzyga o przyczynie tych zmian.

Czy każdy pacjent może liczyć na poprawę?

Nie. U około połowy badanych wczesna poprawa w dużej mierze nie utrzymała się do 24. miesiąca. Odpowiedź na leczenie jest indywidualna i wymaga regularnej oceny.

Czy wyniki z Wielkiej Brytanii dotyczą pacjentów w Polsce?

Tylko w ograniczonym stopniu. Różnią się dostępne preparaty, organizacja opieki i zasady wystawiania recept. O leczeniu decyduje lekarz po zbadaniu pacjenta.


Źródła

  1. Erridge i wsp., 2026: Pain Severity Trajectories and Patient Profiles in Chronic Pain Patients Treated with Cannabis-Based Medicinal Products: A k-Means Clustering Analysis of the UK Medical Cannabis Registry. The Journal of Clinical Pharmacology.
  2. Curaleaf Clinic, 2026: omówienie wyników badania 3744 pacjentów przygotowane przez klinikę prowadzącą rejestr.
  3. Barakji i wsp., 2023: Cannabinoids versus placebo for pain — przegląd systematyczny z metaanalizą.
  4. Busse i wsp., 2021: Medical cannabis or cannabinoids for chronic pain: a clinical practice guideline. The BMJ.

Materiał służy edukacji i nie zastępuje indywidualnej porady lekarskiej. Nie zmieniaj leczenia samodzielnie na podstawie artykułu.

Redaktor MedWeed

Katalog odmian

Zgłoś błąd na stronie
Formularz zgłoszeniowy błędu Wypełnij formularz i wyślij nam aby poinformować nas o zaistniałym problemie na stronie
  • os: Linux 5.15.0-185-generic,
  • browser: Mozilla/5.0 (Macintosh; Intel Mac OS X 10_15_7) AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko) Chrome/145.0.0.0 Safari/537.36 (compatible; meta-externalagent/1.1 (+https://developers.facebook.com/docs/sharing/webmasters/crawler)),
  • current_page: /medyczna-marihuana-bol-przewlekly-badanie-3744-pacjentow/,
  • site_name: medweed.pl,
  • site_url: https://medweed.pl/medyczna-marihuana-bol-przewlekly-badanie-3744-pacjentow/,
  • remote_ip: 57.141.0.69,
  • request_method: GET,
  • timestamp: 2026-11-18 19:22:41,